Kun je een ‘veilig land’ met één cijfer bepalen?
Bij internationale vergelijkingen van openbare veiligheid is het moordcijfer meestal het eerste waarnaar wordt gekeken. Het geeft aan hoeveel gevallen er per 100.000 inwoners plaatsvinden en er zijn cijfers beschikbaar voor 196 landen en gebieden. Het wereldwijde cijfer in het meest recente jaar bedraagt 5.2 gevallen. Japan staat met 0.23 gevallen op de zesde plaats, gerekend vanaf het laagste cijfer.
Bovenaan staan de Kanaaleilanden(0.00 gevallen), Qatar(0.07 gevallen) en Singapore(0.07 gevallen). Aan de andere kant staan de Turks- en Caicoseilanden(76.34 gevallen), Saint Kitts en Nevis(64.16 gevallen) en Saint Vincent en de Grenadines(51.32 gevallen); tussen de hoogste en laagste cijfers zit een verschil van meer dan 300 keer.
Als je alleen naar deze ene indicator kijkt, is Japan een van de landen ter wereld met de minste moorden. Maar wanneer je ‘veiligheid’ uitsluitend aan de hand van moord meet, blijft er veel buiten beeld.
Ook het aantal verkeersdoden behoort wereldwijd tot de laagste
Het sterftecijfer door verkeersongevallen(per 100.000 inwoners) bedraagt in Japan 3.6 personen, goed voor de 14e plaats van 190 landen en gebieden. Dat is ongeveer een vijfde van het wereldwijde cijfer van 16.75 personen. Onderaan staan de Dominicaanse Republiek(64.6 personen), Zimbabwe(41.2 personen) en Venezuela(39.0 personen).
Zolang je kijkt naar de twee vormen van ‘dood van buitenaf’ — moord en verkeersongevallen — behoort Japan stabiel tot de beste landen ter wereld.
Maar het zelfmoordcijfer staat op plaats 169 van 185 landen
Ook bij hetzelfde ‘sterftecijfer per 100.000 inwoners’ keert de rangorde om zodra het om zelfmoord gaat. Japan staat met 17.43 personen op plaats 169 van 185 landen en gebieden, gerekend vanaf het laagste cijfer. Dat is bijna twee keer het wereldwijde cijfer van 9.13 personen.
Aan de lage kant staan Saint Vincent en de Grenadines(0.41 personen), Syrië(0.59 personen) en Jordanië(0.60 personen). Aan de hoge kant staan Lesotho(28.66 personen), Zuid-Korea(27.53 personen) en Eswatini(27.23 personen); Japan bevindt zich op een niveau dat dicht bij deze bovenste groep ligt.
Tegenover 0.23 personen voor moord staan 17.43 personen voor zelfmoord. In Japan zijn er meer dan 75 keer zoveel mensen die zelf een einde aan hun leven maken als mensen die door geweld om het leven komen. De uitdrukking ‘veilig land’ verwijst alleen naar die eerste groep.
Zelfmoordstatistieken zijn overigens ook een terrein waarop internationale vergelijkingen moeilijk zijn, door verschillen in criteria voor het vaststellen van de doodsoorzaak en in rapportagesystemen. Bij sommige landen die aan de lage kant staan, kan een deel voorkomen dat statistisch niet wordt geregistreerd. Ook als je daar rekening mee houdt, verandert de positie van Japan — bijna twee keer het wereldwijde cijfer — niet.
Militaire uitgaven staan op plaats 67 van 164 landen
Een indicator voor de manier waarop geld wordt besteed aan de nationale veiligheid zijn de militaire uitgaven(in verhouding tot het bbp). Japan staat met 1.37% op plaats 67 van 164 landen en gebieden, gerekend vanaf het laagste cijfer. Dat ligt onder het wereldwijde cijfer van 2.47%.
Aan de lage kant staan Haïti(0.07%), Mauritius(0.15%) en Laos(0.19%). Aan de hoge kant staan Oekraïne(34.48%), Eritrea(20.87%) en Israël(8.78%); het gaat vooral om landen die met conflicten te maken hebben.
Wat betreft corruptiebestrijding staat Japan op plaats 24 van 206 landen
Bij corruptiebestrijding, een van de indicatoren voor de kwaliteit van bestuur(hoe hoger de score, hoe beter de corruptie wordt bestreden), staat Japan met 75.32 punten op plaats 24 van 206 landen en gebieden. Bovenaan staan Denemarken(94.16 punten), Finland(92.23 punten) en Luxemburg(88.66 punten). Onderaan staan Zuid-Soedan(6.06 punten), Somalië(11.70 punten) en Syrië(13.41 punten).
Met de Noord-Europese landen die de hoogste posities innemen, is er een verschil van bijna 20 punten. Japan staat wereldwijd op de zesde plaats wat betreft het lage aantal moorden, maar op de 24e plaats wat betreft transparantie van bestuur.
Wanneer je 5 indicatoren naast elkaar zet, verandert de vorm van ‘veiligheid’
| Indicator | Cijfer voor Japan | Rangorde(aantal landen) |
| Moordcijfer | 0.23 gevallen/100.000 inwoners | 6e(196) |
| Sterftecijfer door verkeersongevallen | 3.6 personen/100.000 inwoners | 14e(190) |
| Corruptiebestrijding | 75.32 punten | 24e(206) |
| Militaire uitgaven(in verhouding tot het bbp) | 1.37% | 67e(164) |
| Zelfmoordcijfer | 17.43 personen/100.000 inwoners | 169e(185) |
Wat betreft schade die mensen door anderen wordt toegebracht, behoort Japan tot de absolute wereldtop; wat betreft de kwaliteit van bestuur staat het hoog; wat betreft het aantal mensen dat zelf een einde aan het leven maakt, staat het laag. Of een land ‘veilig’ is, hangt af van welke vormen van overlijden je meetelt.
Wanneer je internationale vergelijkingen van openbare veiligheid leest, kun je beter kijken naar hoeveel de rangorde tussen de indicatoren verschilt dan naar de rangorde op zichzelf. In het geval van Japan loopt die bandbreedte van plaats 6 tot plaats 169, een verschil van 163 plaatsen.
Bronnen
- Intentional homicides (per 100,000 people)(Wereldbank, World Development Indicators VC.IHR.PSRC.P5)
- Mortality caused by road traffic injury (per 100,000 population)(idem SH.STA.TRAF.P5)
- Suicide mortality rate (per 100,000 population)(idem SH.STA.SUIC.P5)
- Military expenditure (% of GDP)(idem MS.MIL.XPND.GD.ZS)
- Control of Corruption: Percentile Rank(idem CC.PER.RNK)
De cijfers zijn gebaseerd op het meest recente geregistreerde jaar van elke indicator. Moordcijfer 2023, sterftecijfer door verkeersongevallen 2019, zelfmoordcijfer 2021, militaire uitgaven 2024, corruptiebestrijding 2024.